Fragmentos Da Identidade

La’o ho O Nia Versaun Rasik

Elias sempre sente estranho ka estrangeiro iha mundo ne’ebe nia hela ba. Hahu husi nia sei ki’ik nia nota oinsa ema uza mascaras/topeng iha moris, mascaras ne’ebe laos fizikamente, maibe mascaras expectativas, status moris nian, no pretende, bosok ka kepura-puraan. Sira ko’alia liafuan ne’ebe sira rasik la fiar, sira hatudu oin hamnasa ho fuan ne’ebe nakonu ho hirus no odio, no ikus liu sira hala’o sira nia moris tuir ema seluk nia hakarak ka sociedade nia hakarak.

Iha lokraik kmanek ida, Elias lao halimar no vizita biblioteka tuan ida iha cidade ki’ik ne’ebe nia hela ba. Wainhira nia tama ba biblioteka laran, nia hare livro sira ne’ebe nakonu ho rai rahun ne’ebe la uza no hafalun ho nakukun tamba la iha naroman hosi ahi. Elias matan monu ba livro tuan ho titulo “La’o Tuir Dalan Ne’ebe O Hili”, wainhira nia hakbesik aan atu foti livru ne’e lian ida bolu nia, no katuas ida mosu husi nakukun mai ho matan ne’ebe reflete terus no todan moris nian ne’ebe nia hasoru iha tinan lubuk nia laran.

“O buka sa ida oan?” Katuas husu Elias.

“Hau buka hau nia aan ka hakarak hatene hau ne’e se los? iha mundo nee,” Elias resposta. “Hau sinte buat hotu iha hau nia moris hanesan iluzaun deit. Ema hirak hotu ne’ebe ha’u hasoru no hare iha hau nia moris, sira hala’o sira nia moris tuir papel ne’ebe sira simu ka iha, maibe hau lahatene hau ne’e see? iha hirak ne’e hotu”

Katuas ne’e nonok no doko ulun deit. Tuir mai, katuas ne’e lori nia ba odamatan naksubar aan ida, katuas ne’e haruka nia tam aba KUARTO MASCARAS NIAN ka RUANG TOPENG.

Elias sinte konfunde iha tempo balu nia laran antes atu tama ba kuarto nee, wainhira Elias tama ba kuartu ne’e, nia hare iha kuarto nia laran nakonu ho espelhos, kada espelho reflete versaun ketak-ketak hosi Elias nia aan. Nia hare nia aan hanesan Boneka Sociedade nian, hare nia aan hanesan Ema Lao-rai ida ne’ebe lakon iha nia dalan, nomos nia hare nia aan hanesan Lideransa ida ne’ebe duni tuir iluzaun. Wainhira Elias hakat oituan ba oin nia rona lian ida dehan:

“O mak sa ida mundo hakarak”

“O mak ida ne’ebe gosta prentende ka moris iha finjido nia laran”

“O laos o, se o la lao tuir ema sira nia hakarak”

Elias konfundi no husu ba nia aan, “ida ne’ebe mak los?”

Lakleur lian katuas nian hakilar husi nakukun laran no hatan ba nia dehan, “ida ne’e mak pergunta ne’ebe los ba sira ne’ebe hakarak buka lia los no sira nia aan lolos. Tamba dala wain ema barak uza MASCARAS ka TOPENG ne’ebe sociedade ka ema seluk fo ba sira. So ema balu deit mak iha koragem atu hala’o moris lahoo MASCARAS ka TOPENG ne’ebe sociedade ka ema seluk fo ba sira. Maibe o, o husu ka, o pergunta o nia existencia. Ida ne’e diak tebes, tamba sira ne’ebe hatene husu mak iha liberdade lolos.

Elias taka matan no doko ulun. Ikus mai nia komprende katak nia aan lolos laos MASCARAS ka TOPENG ne’ebe sociedade ka ema seluk fo ba nia, maibe nia la’o iha dalan ne’ebe nia rasik hili ka dalan ne’ebe nia rasik tenke hetan.

Wainhira Elias loke nia matan Espelhos hotu ne’ebe iha kuarto laran rahun no MASCARAS ka TOPENG sira mos rahun uut hotu. Em primeira vez Elias hare nia aan lolos, laos buat ne’ebe mundo hakarak ba nia, maibe nia aan ida ne’ebe lolos no nia rasik hakarak.

Wainhira Elias komprende buat sira ne’e hotu no atu lao sai husi kuarto ne’e, lian husi katuas ne’e nian hakilar husi nakukun nia laran dehan;

“Mundo nee nakonu ho MASCARAS ka TOPENG, maibe ba sira ne’ebe iha koragem atu hasai tia MASCARAS ka TOPENG husi sira nia oin sei hetan Lia Los lolos.